Amatör Denizci Belgesi (ADB) Nedir, Nasıl Alınır? 2026 Rehberi

Amatör Denizci Belgesi (ADB), halk arasındaki adıyla "tekne ehliyeti", Türkiye'de özel bir tekneyi kendi başınıza kullanabilmenizin resmî anahtarıdır. Kendi teknesini almayı düşünenler kadar, tatilde kaptansız (bareboat) tekne kiralamak isteyenlerin de ilk adımı bu belgedir. Üstelik süreç artık tamamen çevrim içi: eğitimden sınava kadar her adım internet üzerinden tamamlanıyor.

Bu rehberde ADB'nin ne olduğunu, kimlerin alabileceğini, 2026 itibarıyla güncel başvuru ve sınav sürecini ve belgenin kaptansız tekne kiralamadaki yerini adım adım anlatıyoruz. Resmî prosedür değişebildiği için son durumu her zaman Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın ADBS sistemi (adbs.uab.gov.tr) üzerinden doğrulayın.

Amatör Denizci Belgesi nedir?

ADB, boyu 24 metreye kadar olan özel (ticari olmayan) tekneleri sevk ve idare etme yetkisi veren resmî belgedir. "Özel tekne" vurgusu önemlidir: ADB ile yolcu taşıyamaz, ticari tur düzenleyemez, charter teknesinde kaptanlık yapamazsınız — bunlar profesyonel denizci belgeleri gerektirir. Ancak kendi tekneniz, bir yakınınızın teknesi veya kaptansız kiraladığınız bir tekne söz konusuysa, ADB olmadan dümene geçmek mümkün değildir.

Kimler ADB alabilir?

Türkiye Cumhuriyeti ve KKTC vatandaşları ile Türkiye'de oturma izni bulunan yabancılar başvurabilir. Yaş şartı 15'tir (15 yaşını bitirmiş olmak); 18 yaşından küçükler için veli veya vasi muvafakati gerekir. Ayrıca 16 yaşından küçükler, boyu 7 metreden uzun veya hızı 7 deniz milinden fazla tekneleri kullanamaz. Sağlık tarafında iki seçenek vardır: göz ve KBB uzmanlarından alınacak "amatör denizci olmasında sakınca yoktur" raporu ya da pratik yol — geçerli bir B sınıfı sürücü belgesi.

Başvuru adımları: ADBS üzerinden çevrim içi süreç

Süreç, Bakanlığın Amatör Denizci Eğitim ve Başvuru Sistemi'nde (adbs.uab.gov.tr) yürür ve e-Devlet şifrenizle giriş yapılır. Sisteme kaydolduktan sonra yaklaşık 10 saatlik çevrim içi teorik eğitimi 3 ay içinde tamamlarsınız; ardından 1 ay içinde çevrim içi sınava girersiniz. Ayrıca bir kursa gitme zorunluluğu yoktur; eğitim materyali sistemin içindedir. Sınavı geçtikten sonra belge harcını yatırırsınız ve belgeniz düzenlenir. Güncel harç tutarı ve ödeme adımları ADBS üzerinde görünür.

ADB sınavı nasıldır?

Sınav çevrim içi ve çoktan seçmelidir. Sorular; temel denizcilik terimleri (iskele, sancak, pruva, kemere…), seyir ve navigasyon, denizde çatışmayı önleme kuralları (COLREG), yol hakları ve fenerler, temel motor bilgisi, güvenlik ekipmanları ve amatör denizcilikle ilgili mevzuattan gelir. En sağlıklı hazırlık kaynağı, ADBS'deki resmî eğitim modülleridir; soru sayısı ve geçme kriteri gibi ayrıntılar sistemde güncel olarak ilan edilir. Denizcilik terimlerine şimdiden aşina olmak isterseniz sınav konularının önemli bir kısmı tekne tatilinde de karşınıza çıkar.

Belge ne kadar geçerli?

ADB'nin bir geçerlilik süresi yoktur; ömür boyu kullanılır. Yalnızca kayıp veya yıpranma gibi durumlarda yeniden düzenlenmesi gerekir. Yurt dışı kullanımında ise durum ülkeye göre değişir: ADB Türk karasularında geçerlidir, yabancı ülkelerde ve uluslararası charter firmalarında kabul, gidilen ülkenin mevzuatına bağlıdır ve çoğu firma ICC gibi uluslararası sertifikalar ister.

Tekne ehliyeti, kaptanlık belgesi ve ADB farkı

Günlük dilde "tekne ehliyeti" denen belge, resmî adıyla Amatör Denizci Belgesi'dir — yani ayrı bir "tekne ehliyeti" yoktur, aranan şey ADB'dir. Kaptanlık belgeleri ise ayrı bir dünyadır: ticari yatlarda ve gezi teknelerinde çalışmak, yolcu taşımak veya charter kaptanlığı yapmak isteyenler; gemici, yat kaptanı gibi profesyonel yeterlilikleri ayrı eğitim ve deniz hizmetiyle alır. Özetle: tatilci ve tekne sahibi için ADB yeterlidir, para kazanılan her iş profesyonel belge ister.

ADB ile kaptansız (bareboat) tekne kiralama

ADB'nin en keyifli karşılığı, tatilde kimseye bağlı kalmadan kendi rotanızı çizebilmektir. Kaptansız kiralamada firmalar ADB'nin yanında deniz özgeçmişinizi de değerlendirir; rüzgârı, demirlemeyi ve bölgeyi bilmek belge kadar önemlidir. Göcek gibi korunaklı ve kısa mesafeli bir bölge, bareboat deneyimine başlamak için Türkiye'nin en uygun sularındandır. Sürecin nasıl işlediğini bareboat kiralama rehberimizde ayrıntılı anlattık; belgeniz hazırsa Göcek'te kaptansız tekne kiralama için uygun tekneleri birlikte seçebiliriz. Bölgeyi henüz tanımıyorsanız ilk turda kaptanlı başlayıp rotayı öğrenmek de akıllıca bir yoldur — tekne tipini seçerken tekne tipleri rehberimiz yardımcı olur.